Ana sayfa » Patent

Patent Nedir ?

Patentler, genel olarak endüstriye uygulanabilir yeni veya eski teknik bir probleme, daha önce düşünülmemiş yeni bir teknik çözüm sunan ürün veya yöntem olup, buluşlar için verilen münhasır bir haktır. Patent almak için buluşla ilgili korunması istenen tüm teknik bilgiler, patent başvurusunda kamuya açıklanmalıdır.

Patent sahibi, patentli buluşunun ticari olarak ihlal edilmesini önleme veya başkaları tarafından yapılan haksız ihlalleri durdurma hakkına sahiptir.

Başka bir deyişle patent koruması, buluşun patent hak sahibinin izni olmaksızın başkaları tarafından ticari olarak üretilmesini, kullanılmasını, dağıtılmasını, ithal edilmesini veya engellemek anlamına gelmektedir.

​Patentler, buluş veya hak sahiplerine yarattıkları ve tasarladıkları buluşlar için maddi gelir imkânı sağlayabilir.

Aynı zamanda, patentlerin ve patent başvurularının kamuya yayınlanması zorunluluğu, taze bilginin sürekli olarak yayılımını kolaylaştırmaktadır.  Keşfedilmiş bilgiden kaçınılması veya geliştirilmesi ile nitelikli inovasyon faaliyetleri hızlanmaktadır.

Geniş anlamda patentin içeriğindeki teknik bilginin kamuya açıklanması ve patentin verdiği münhasır hak, rakiplerin alternatif çözüm arayışlarına yöneltmektedir.

Bu teşvikler ve yeni buluşlar hakkında bilginin yaygınlaştırılması, insan hayatının kalitesinin ve toplumun refahının sürekli olarak geliştirilmesini sağlayarak, daha fazla yeniliği teşvik etmektedir.


SIK SORULAN SORULAR

Her ülke için geçerli bir patent var mı ?

Genel olarak, patent koruması, bir ülkenin veya bölgenin yasalarına uygun olarak, patentin verildiği ülke veya bölgede geçerlidir.

Patent koruma süresi nedir ?

Koruma, başvurunun yapıldığı tarihten itibaren 20 yıl için geçerlidir. 20 yıllık süresini dolduran tüm patentler tekrar uzatılamaz ve kamuya mal olur.

Patent koruması elde etmek için hangi şartlar sağlanmalıdır?

Buluş, yenilik unsuru göstermelidir; Yani, teknik bilinen durumunda daha önce ön görülmemiş bir yeni özelliği meydana getirmek veya geliştirmek. Buluş, ilgili teknik alanda uzman bir kişi tarafından tekniğin bilinen durumundan açık bir şekilde çıkarılamayacak “yaratıcı bir adım” içermesidir.

Buluş endüstriye uygulanabilir olmalıdır. Teorik bir olgunun ötesinde bir endüstriyel iş amaçlı kullanılabilir ya da faydalı olabilir olmalıdır.

​Konusu, mevzuatlar uyarınca “patentlenebilir” kabul edilmelidir. Birçok ülkede, bilimsel teoriler, estetik kreasyonlar, matematiksel yöntemler, bitki veya hayvan çeşitleri, doğal maddelerin bulguları, ticari yöntemler, tıbbî muamele yöntemleri (tıbbi ürünler yerine) veya bilgisayar programları genellikle patentlenebilir değildir.Buluş, yeterince açık ve eksiksiz bir şekilde ifşa edilmelidir.

Patentler, endüstriye uygulanabilir olan herhangi bir teknolojide buluşlar için verilebilir. Bu buluş, bir kimyasal bileşik veya bir işlem gibi bir ürün veya spesifik bir kimyasal bileşiğin üretilmesi için bir işlem bile olabilir.

​Patentlerin lisanslı kullanıma verilmesi sadece, patent hak sahibinin başka bir şahıs veya tüzel kişiliğe patentli buluşunu, kullanma, satma veya üretme iznini verdiği anlamına gelir. Bu belirli bir bölgede ve belirli bir amaç için, mutabık kalınan şartlar ve koşullara göre gerçekleşir ve üzerinde anlaşılan bir süre boyunca gerçekleştirilir.

​Bir patent sahibi üçüncü şahıslara çeşitli nedenlerden ötürü lisans verebilir. Bir patent sahibi patentli buluşunu üretmek için gerekli üretim tesislerine sahip olabilir, ancak muhtemel ki pazar talebini karşılayacak kadar geniş tesis altyapısına sahip olmayabilir.

Bu durumda, başka bir üretici firmaya, lisanslı gelir sağlamak için patentini lisanslamak isteyebilir. Olası bir başka durumda ise, patent sahibi belli bir coğrafya ülke veya bölgeye yoğunlaşmak istediği durumlarda, diğer coğrafi pazarlardaki ticari menfaatlerini başka bir şahıs veya tüzel kişiye bir lisans vermeyi seçebilir.

​Patenti başka bir şahıs veya tüzel kişiye devretmekten farklı olarak, lisans veren kişi patentli buluşa ilişkin mülkiyet haklarına sahiptir

Patenti verme hakkı kime aittir ? 

Bir patent, ilgili ülkedeki ulusal bir patent ofisi veya bir dizi ülkelerin taraf olduğu protokoller tarafından bölgesel olarak verilebilir.

​Afrika Fikri Mülkiyet Örgütü (OAPI)

Afrika Bölgesel Fikri Mülkiyet Örgütü (ARIPO)

Avrasya Patent Organizasyonu (EAPO)

Avrupa Patent Ofisi (EPO)

Körfez Arap Devletleri İşbirliği Konseyi Patent Ofisi (KKTC Patent Ofisi)

Bu bölgesel sistemler uyarınca, başvuru sahibi, söz konusu bölgeye dahil bir veya birden fazla üye ülke için koruma talebinde bulunur. Bölgesel patent ofisleri, patentin verilmesine ilişkin tüm kriterlerin yerine getirildiği durumda, ulusal başvurularla aynı etkiye sahip bu patent başvurularını kabul eder veya patent verir.

​Mevcut durumda, patent verilmesine ilişkin evrensel, uluslararası bir sistem mevcut değildir.

Patent başvurusu hazırlamak ve dosyalamak için bir avukata / vekile ihtiyacım var mı?

Genel olarak, başvuru sahipleri, bir patent vekilinin yardımı olmaksızın kendi patent başvurularını hazırlayabilir ve dosyalayabilir.

Öte yandan, patent tarifname ve formlarının karmaşıklığı, istem hazırlama gibi uzmanlık gerektiren beceriler göz önüne alındığında, bir patent başvurusu hazırlanırken bir patent vekilinden hukuki yardım alınması kesinlikle önerilmektedir.

Patentler dünya çapında nasıl elde edilebilir ?

Günümüzde evrensel bir “dünya patenti” veya “uluslararası patent” elde etmek mümkün değildir. Genel olarak, buluşunuz için patent koruması aradığınız her ülkede, o ülkenin kanunlarına uygun olarak bir patent başvurusu yapılmalı ve takip edilmelidir. Bu nedenle, birçok ülkede patent elde etmenin tek yolu, ilgili her ulusal patent bürosuyla ulusal bir patent başvurusu yapmaktır.

Bazı bölgesel patent kuruluşlarında, örneğin Avrupa Patent Ofisi (EPO) ve Afrika Bölgesel Fikri Mülkiyet Kuruluşu (ARIPO) gibi bölgesel bir patent ofisi bölgesel patent başvurularını kabul eder ve patent verme hakkına sahiptir. Bunlar, o bölgedeki üye devletlerde yapılan başvurular veya verilen patentlerle aynı geçerliliğe sahiptir.

​Dünya çapında birçok ülkede patent koruması istenmesi durumunda, WIPO’ nun organizasyonu olan Patent İşbirliği Anlaşması (PCT) kapsamında uluslararası bir başvuru yapmak en iyi seçenektir. PCT  organizasyonuna üye olan bir ülkenin şahıs ve tüzel kişilikleri, PCT sözleşmesine tabi olan seçeceği ya da tüm ülkelerde ulusal bir patent başvurusuyla aynı geçerlilikte olan tek bir uluslararası başvuru yapabilir. Koruma gerektiren her bir ülkede bireysel başvurular yapmaktan çok daha kolay bir seçimdir.

Patent koruması almak için ne gibi pratik adımlar atmalıyım?

Patentlenebilir buluşlarınızı koruma altına almanın ilk adımı, patent başvurusunun yapılmasıdır.

​Patent başvurularında, genel olarak, buluş ve hak sahibinin unvanları tam olarak yer alması gerekmektedir. Ayrıca, buluşun koruma alanını ve detaylı açıklamasını açık bir dille ve ortalama bir uzmanın buluşu kullanabileceği veya çoğaltabileceği kadar ayrıntılı bir şekilde dahil etmeniz gerekir. Bu açıklamaların yanı sıra, buluşun içeriğini daha iyi tanımlamak için çizimler, planlar veya diyagramlar gibi görsel materyallerle, buluşun kısa bir özeti yer almalıdır. Patent başvurusunun “istemler” bölümünde patent korumasının istendiği bölümü de açıkça ve kısaca tanımlamanız gerekmektedir.

Patent korumasının süresinin uzatılması mümkün müdür ?

Bazı ülkelerde patent koruması 20 yılın ötesine uzatılabilir veya çok özel durumlarda Ek Koruma Sertifikası (SPC) yayınlanabilir. Bu uzatma süresi, ürünlerin piyasaya sürülmeden önceki yasal süreçte harcanan zamanı telafi etmeyi amaçlamaktadır.

Yazılımların patent ile korunması mümkün müdür ?

Yazılımların korunması konusu, ilgili ülke veya bölgedeki yasalar ve uygulamalara göre farklılık gösterebilir. Örneğin, bazı ülkelerin patent mevzuatında buluşların “teknik bir karakteri” olması gerekmektedir. Ancak bazı ülkelerde bu gereklilikler mevcut değildir.

​Bununla beraber, yukarıdaki ifadeden tüm yazılımların patent koruması altına alınabileceği anlamı çıkmamalıdır. Örneğin, patentlenmek istenen bir yazılım buluşu, patente konu olmayan diğer konuları içermemelidir ( soyut fikirler veya matematik teorileri) Ve mutlaka diğer patentlenebilirlik ölçütlerini yerine getirmelidir. (Yenilik, buluş basamağı ve endüstriyel uygulanabilirlik [faydalılık]).

​Bir patentin, yazılımla ilgili buluşunuz için uygun bir seçenek olmadığı ortaya çıkarsa, telif hakkını koruma aracı olarak kullanmak bir alternatif olabilir. Genel olarak, bilgisayar programları telif haklarıyla edebi eserler olarak korunmaktadır. Koruma, yazılım veya web sayfası gibi işin yaratılması veya sabitlenmesi ile başlar. Üstelik, genel olarak, telif hakkı koruması elde etmek için bir eserin kopyalarını kaydetmeniz gerekmez.

Akıllı telefon Mobil uygulamalarının patentini alabilir miyim?

Bir mobil uygulama için patent koruması edinip edinemeyeceğiniz, uygulamanızın hangi öğesini korumak istediğinize bağlıdır. Uygulamayla ilgili teknik bir fikri veya özelliği korumak istiyorsanız, patent koruması potansiyel bir seçenek olabilir. Geçerli mevzuatlara bağlı olarak, uygulamanızı çalıştıran yazılım, belirli teknik özelliklere sahipse, patentler tarafından korunabilmesi muhtemeldir.

Bir patent edinebilir ve buluşumu gizli tutabilir miyim ?

Hayır. Patent başvurusu yaparken, buluşumuzun koruma alanına giren herşeyi  tam olarak açıklanması gerekmektedir. Genel olarak, Buluşun ayrıntıları patent başvurusundan ve belirli süreçleri atladıktan sonra herkesin görebileceği mecralar ve bültenlerde yayınlanır.

Bazı ülkelerde, patent belgesi sadece bir patent onayının verilmesinden sonra yayınlanır. Diğer ülkelerde, patent başvuruları genelde dosyalama tarihinden itibaren 18 ay içerisinde.

Patent başvurusu yapmadan önce potansiyel bir yatırımcı ile buluşumun ayrıntılarını paylaşmamda sakınca var mıdır ?

Bir buluşun ayrıntılarını kamuya açıklamadan önce, patent başvurusunda bulunmuş olmak önemlidir. Genel olarak, bir başvuru yapılmadan önce kamuya açıklanan herhangi bir buluş yasal zaman aralığını takiben patent başvurusu yapılmazsa yeniliğini kaybeder. Patent başvurusu yapmadan önce buluşunuzu ifşa etmek kaçınılmaz ise; açıklamalara gizlilik veya gizlilik sözleşmesi eşlik etmelidir.

Patentler benim işimle nasıl alakalı olabilir ? 

Tüm işletmelerin patentli buluşlar geliştirmediği kesinlikle doğruysa da, patentlerin sadece karmaşık fiziksel veya kimyasal süreçler ve ürünler için geçerli olduğuna veya sadece büyük şirketlerin yararlandığı bir koruma tipi olduğunun düşünülmesi yanlış olur. Patentler herhangi bir teknoloji alanı için kağıttan bilgisayarlara kadar edinilebilir.

Buluşlarımın patentini almayı neden düşünmeliyim ?

Münhasır Haklar: Patentler, başvuru tarihi itibariyle 20 yıl koruma sağlarlar ve bu 20 yıl boyunca başkalarının buluşu ticari olarak ihlal etmesini önlemek veya durdurmak için tekel hakkına sahip olurlar

Yatırım Getirisi: Yenilikçi ürünler geliştirerek aynı zamanda patentle korunabilir hale getirmeniz, yatırımlarınızdan daha yüksek kazanç elde etmenizi sağlar.

​Lisanslama veya satma fırsatı: Patenti kendiniz kullanmamayı seçerseniz, patentli buluşunuzu başka bir kuruluşa satabilir şahsınız veya şirketini için bir gelir kaynağı yaratabilirsiniz.

​Kurumunuz için olumlu imaj: İş ortakları, yatırımcılar ve hissedarlar, patent portföylerini, şirketinizdeki uzmanlık, teknolojik kapasitenin yüksek düzeyde bir göstergesi olarak algılayabilirler. Bu iş ortakları bulma ve şirketinizin piyasa değerini yükseltme için yararlı olabilir.

​Buluşlarınıza patent koruması sağlama yoluna gitmezseniz, rakipleriniz koruması olmayan bu bilgileri kullanarak avantaj sağlayabilirler. Piyasa sürülen yeni ürün, herhangi bir izin alınması gerekmeden rakipleriniz tarafından kullanılabilir. Daha büyük işletmeler, ürünü daha ucuza üretmek ve daha elverişli bir piyasa fiyatı ile rekabet etmek için ölçek ekonomisinden yararlanabilir. Bu, şirketinizin o ürün için pazar payını önemli ölçüde azaltabilir. Herhangi bir rakibiniz, aynı ürünü üretebilir ve firmanız tarafından yapılan araştırma ve geliştirme maliyetlerini katlanmaları gerekmeden daha düşük bir fiyatla satabilirler

Bununla birlikte, patent başvurusunda bulunmak yerine hiç kimsenin patentinizi patente almamasını sağlamak için buluşu kamuya açıklayabilirsiniz; bu kamu beyanı, daha sonra başvurulan herhangi bir patent başvurusu için, önceki teknik haline gelir. Bu tür bir önceki tekniğin varlığı nedeniyle, aynı veya benzer bir buluşu içeren sonraki patent başvuruları, yeni olmadığı veya buluş basamağı taşımaması sebebiyle red edilme olasılığı yüksektir.