patent tescilPatent Tescil Süreci Türkiye

Türk Patent ve Marka Kurumu , patentlerin korunmasına ilişkin başvuru ve patent tescil işlemlerini 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ile bu Kanunun Uygulama Şeklini Gösterir Yönetmelik esasları çerçevesinde yürütmektedir.

Patentlenebilirlik Kriterleri

Patentlenebilirlik kriterleri yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirliktir.

Yenilik: Buluşun dünya çapında daha önce var olmaması yani tekniğin bilinen durumuna dahil olmaması anlamına gelir. Tekniğin bilinen durumu ise patent tescil başvurusunun yapıldığı tarihten önce buluş konusunda dünyanın herhangi bir yerinde erişilebilir (yazılı veya sözlü tanıtım, kullanım vb. yolla açıklanan) her türlü bilgi anlamına gelmektedir.

Patentten farklı olarak faydalı modelin yenilik değerlendirmesinde, buluş konusuna katkı sağlamayan teknik özellikler dikkate alınmaz.

Buluş Basamağı: Buluşun, ilgili olduğu teknik alanda uzman bir kişi tarafından tekniğin bilinen durumundan aşikâr bir şekilde çıkarılamayacak nitelikte olması anlamına gelmektedir.

Sanayiye Uygulanabilirlik: Buluşun tarım dahil sanayinin herhangi bir dalında üretilebilir, uygulanabilir veya kullanılabilir nitelikte olması anlamına gelir.

Patent İsteme Hakkı

Patent isteme hakkı, buluşu yapana veya onun haleflerine ait olup başkalarına devri mümkündür. Buluş birden çok kişi tarafından birlikte gerçekleştirilmişse patent isteme hakkı (taraflar başka türlü kararlaştırmamışsa) bunlara müştereken ait olur.

Aynı buluş, birbirinden bağımsız birden çok kişi tarafından aynı zamanda gerçekleştirilmişse patent isteme hakkı, daha önce başvuru yapana veya diğerine göre rüçhan hakkı olana aittir. Patent tescil almak için ilk başvuran kişi, aksi sabit oluncaya kadar patent isteme hakkının sahibidir.

Buluş Niteliğinde Sayılmadığı için Patent tescili Verilemeyecek Konular

Buluş niteliğinde olmadığından patent tescil verilemeyecek konular şunlardır:

Keşifler, bilimsel teoriler, matematiksel yöntemler (Bölme işlemi için bir kısa yol metodu buluş değildir. Ancak, bu metoda göre çalışan bir hesap makinası buluş olabilir)

Zihni faaliyetler, iş faaliyetleri veya oyunlara ilişkin plan, kural ve yöntemler (Dil öğrenme yöntemi, bulmaca çözme yöntemi, bir oyun veya ticari bir işletmeyi organize etmek için planlar buluş değildir. Ancak, dil öğretmek, bulmaca çözmek, bir planı uygulamak veya oyun oynamak için yeni bir cihaz buluş olabilir)

Bilgisayar programları (Zihni faaliyetler, iş faaliyetleri veya oyunlara ilişkin plan, kural ve yöntemleri gerçekleştiren bilgisayar programları, kaynak ve nesne kodları teknik karakter olarak kabul edilmediklerinden dolayı buluş olarak değerlendirilmemektedir. Örneğin; Muhasebe Programı, açık artırma metodunu gerçekleştiren program vb. Ancak, teknik bir problemi çözen yöntemi gerçekleştiren bilgisayar programı veya bilgisayar programını içeren cihaz patent ile korunabilmektedir. Örneğin, iki mobil cihazı arasında daha hızlı veri iletişimini sağlayan yöntemi gerçekleştiren bilgisayar programı, bir işletim sisteminde kaynak dağılımını gerçekleştiren program veya veri şifrelemesini sağlayan program vb.)
Estetik niteliği bulunan mahsuller, edebiyat ve sanat eserleri ile bilim eserleri (Romanlar, tablolar, heykeller buluş değildir.)
Bilginin sunumu

Buluş Niteliğinde Olmalarına Rağmen Patentle Korunamayacak Buluşlar

Buluş niteliğinde olmalarına rağmen patentle korunamayacak buluşlar şunlardır:

Konusu kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olan buluşlar
Mikrobiyolojik işlemler veya bu işlemler sonucu elde edilen ürünler hariç olmak üzere bitki çeşitleri veya hayvan ırkları ile bitki veya hayvan üretimine yönelik esas olarak biyolojik işlemler (Soğuğa dayanıklılık geni içeren  mısır çeşidi patentlenemez.

Ancak, soğuğa dayanıklılık geni içeren mısır bitkisi patentlenebilir. Ülkemizde bitki çeşitleri ve hayvan ırkları Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından tescil edilmektedir. Esas olarak biyolojik işleminden anlaşılması gereken; melezleme ya da seleksiyon gibi tamamen doğal bir olaydan oluşan bitki veya hayvan üretim usulüdür)

İnsan veya hayvan vücuduna uygulanacak teşhis yöntemleri ile cerrahi yöntemler 3 dâhil tüm tedavi yöntemleri.
Oluşumunun ve gelişiminin çeşitli aşamalarında insan bedeni ve bir gen dizisi veya kısmi gen dizisi de dâhil olmak üzere insan bedeninin öğelerinden birinin sadece keşfi.

İnsan klonlama işlemleri, insan eşey hattının genetik kimliğini değiştirme işlemleri, insan embriyosunun sınai ya da ticari amaçlarla kullanılması, insan ya da hayvanlara önemli bir tıbbi fayda sağlamaksızın hayvanlara acı çektirebilecek genetik kimlik değiştirme işlemleri ve bu işlemler sonucu elde edilen hayvanlar.

Başvuru

Patent ve Faydalı Model başvurusu aşağıdaki unsurlardan oluşur:
Başvuru formu
Başvuru ücreti
Tarifname
İstemler
Özet
Resimler (varsa)

Başvuru Tarihinin Kesinleşmesi Patent tescil başvurusunun işleme alınabilmesi için aşağıdaki unsurların Kuruma sunulması gerekmektedir:

a) Patent tescil verilmesinin istendiğine dair yazılı talep,
b) Başvuru sahibinin kimliğine ilişkin bilgiler ve başvuru sahibi ile temasa geçilebilmesini sağlayan iletişim bilgileri (adres, telefon vb.),
c) Türkçe ya da Paris Sözleşmesi veya Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasına taraf veya karşılıklılık ilkesini uygulayan devletlerin resmi dillerinden biri ile yazılmış tarifname veya önceki bir başvuruya yapılan atıf.

Yukarıda belirtilen unsurların tamamının Kuruma verildiği tarih itibarıyla başvuru tarihi kesinleşir. Bu unsurlardan herhangi birinin eksik olması durumunda başvuru işleme alınmaz ve bu durum talep sahibine bildirilir.

Başvuru Unsurlarının Tamamlanması Patent tescil başvurusunun işleme alınabilmesi için gereken unsurlar ile yapılan ve işleme alınan bir başvuruda, aşağıda belirtilen unsurlardan en az birinin eksik olması halinde, bu eksiklikler herhangi bir bildirime gerek olmaksızın başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde tamamlanmalıdır.

a) Başvuru formunda verilmesi gereken ve başvuru sırasında verilmemiş olan bilgiler,
b) İstemler,
c) Tarifnamede veya istemlerde atıf yapılan resimler,
d) Özet,
e) Başvuru ücretinin ödendiğini gösterir bilgi. Tarifname, istemler, özet ve varsa resimler başvuru sırasında Paris Sözleşmesi veya Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasına taraf veya karşılıklılık ilkesini uygulayan devletlerin resmi dillerinden birinde verilmişse, bu unsurların Türkçe çevirileri herhangi bir bildirime gerek olmaksızın başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde Kuruma sunulur. Yukarıda belirtilen unsurların belirtilen sürede tamamlanmaması halinde başvuru geri çekilmiş sayılır ve bu durum başvuru sahibine bildirilir.

Patent Süreci 

Şekli İnceleme

Türk Patent ve Marka Kurumu’na yapılan ve başvuru unsurları tam veya tamamlanmış olan patent başvurularının şekli incelemesi yapılır. Şekli inceleme esnasında bazı eksiklikler tespit edilirse, başvuru sahibine eksikliklerin giderilmesi için bildirim yapılır. Söz konusu eksikliklerin giderilmesi için bildirim tarihinden itibaren 2 ay süre verilir. Eksiklikler bu süre içinde giderilmezse veya Kurum tarafından kabul edilmezse, başvuru reddedilir.

Şekli inceleme sonucunda herhangi bir eksiklik tespit edilmezse ya da bildirilen eksiklikler süresi içinde giderilirse ve araştırma talebi de başvuruyla birlikte yapılmadıysa, başvuru sahibine başvuru tarihinden itibaren 12 ay içinde araştırma ücretini de ödeyerek araştırma talebinde bulunması gerektiği bildirilir.

Başvuruda yapılan değişikliklerde başvurunun ilk kapsamı aşılmamalıdır. Araştırma Talebi Araştırma talebi, başvuruyla birlikte veya bildirime gerek olmaksızın başvuru tarihinden itibaren 12 ay içinde araştırma ücreti de ödenerek Araştırma Talep Formu kullanılarak fiziksel veya ÇES üzerinden yapılır. Bu süre içinde araştırma ücreti de ödenerek talep yapılmadığı takdirde başvuru geri çekilmiş sayılacaktır.

Araştırma Raporu

Araştırma raporu, buluşun patentlenebilir olup olmadığına karar vermedeki ilk aşamadır. Araştırma raporunda, buluş konusu ile ilgili tekniğin bilinen durumundaki en yakın dokümanlar (buluşun başvuru tarihinden önce dünya üzerinde herhangi bir yerde yayımlanmış, tarihi belli tüm dokümanlar) listelenir. Raporda, ilgili dokümanların özellikle hangi kısımlarının araştırması yapılan buluşla ilgili olduğu da belirtilir. Raporda, ilgili dokümanların buluş konusu istemlerle ilişkisi, uluslararası kabul edilmiş bazı kodlarla (X, Y, A vb.) ifade edilir.

Bu kodlar ve açıklamaları aşağıdadır:

X: Buluşun tüm ana özelliklerini içeren, dolayısıyla buluşun yeni ya da buluş basamağına sahip olmadığını tek başına gösteren doküman
Y: Başka bir veya birden çok dokümanla birlikte ele alınınca buluşun tüm özelliklerini içeren, dolayısıyla buluşun buluş basamağına sahip olmadığını gösteren doküman
A: Buluşla ilgili tekniğin bilinen durumu hakkında genel bilgi veren, buluşla doğrudan ilgili olmayan, yani buluşun patent tescil almasına mani olmayan doküman
P: Buluşun başvuru tarihinden önce ve rüçhanından sonra yayımlanmış doküman
E: Buluştan önceki bir tarihli, ancak buluştan sonra yayımlanmış doküman
O: Sözlü açıklama, kullanım, sergi (teşhir) ya da başka yollarla yapılan açıklamalar
T: Buluşun başvuru tarihinden veya rüçhanından sonra yayımlanmış, buluşun dayandığı teori/prensibi hakkında bilgi veren ve buluşla çelişmeyen doküman
L: Başka bir nedenle kullanılan doküman

Araştırma Raporu Süreci

Düzenlenen araştırma raporu ilgili dokümanlarla birlikte Kurum tarafından başvuru sahibine bildirilir.
Başvuru sahibi, araştırma raporunu ve buluşla ilgili raporda belirtilen dokümanları inceleyerek başvurusuna devam edip etmeme kararı alabilir. Bir araştırma raporuna göre takip edilebilecek bazı yollar aşağıda belirtilmiştir:

Raporda, buluşun yenilik veya buluş basamağı kriterlerini zedeleyen doküman/dokümanlar (X veya Y dokümanları gibi) varsa, başvuruya devam etmeme (geri çekme) yönünde karar verilebilir.

Raporda X veya Y dokümanları olmasına rağmen, bu dokümanların buluşun patentlenebilirliğine engel teşkil etmeyeceği düşüncesiyle başvuruya devam edilebilir.

Başvuruya devam kararı ile birlikte başvuru sahibi, aşağıdaki gibi farklı kararlar alabilir:

Tarifname takımında değişiklik yapabilir ve değişiklik nedenlerini yazılı olarak açıklayabilir.
Tarifname takımında değişiklik yapabilir ve değişiklik nedenlerini açıklamayabilir.
Tarifname takımında değişiklik yapmayabilir.

Tarifname takımında değişiklik yapmayabilir ve değişiklik yapmama nedenlerini yazılı olarak açıklayabilir. Başvuruya devam etme kararı verildiği takdirde başvuru sahibi, araştırma raporunun bildiriminden itibaren 3 ay içinde inceleme raporunun hazırlanması için talepte bulunur. Yayım Tüm yayımlar Kurumun Resmi Patent Bülteninde yapılmaktadır.

Bülten, her ayın 21. gününde ya da anılan günün resmi tatile rastlaması durumunda resmi tatili takip eden ilk iş günü yayımlanır. Başvuru yayımı, başvuru (ya da rüçhan) tarihinden itibaren 18 ay sonra yapılır. Başvuru sahibi 18 ay sona ermeden başvurunun yayımlanmasını talep edebilir. Bunun için, patent başvurusu yapılırken doldurulan başvuru formundaki “erken yayım” ile ilgili kısımda ya da sonraki süreçte Erken Yayın Talep Formu ile talepte bulunulması gerekmektedir.

Erken yayım talebi yapılması durumunda başvuru, şekli uygunluk yazısından sonra yayımlanır. Başvuru yayımından sonra düzenlenen araştırma raporunun yayımı başvuru yayımından ayrı olarak yapılır. Söz konusu yayımların yapılması tarihine kadar Başvuru Yayımı yapılmadıysa araştırma raporu başvuru yayımı ile bir arada yapılır. Yayımlanmış bir başvurunun tarifname takımında değişiklik yapılması durumunda söz konusu değişiklik bültende ilan edilir.

Görüş

Başvuru yayımından sonra üçüncü kişiler, patent tescil başvurusuna konu olan buluşun patent verilebilirliğine ilişkin görüşlerini yazılı olarak Kuruma sunabilir. Bu görüşler araştırma raporu hazırlama aşamasından önce gelmişse araştırma raporu düzenlenirken dikkate alınabilir.

İnceleme Talebi

Başvuru sahibi, araştırma raporunun bildirim tarihinden itibaren üç ay içinde ücretini ödeyerek patent tescil başvurusunun incelenmesini Kurumdan talep eder. Başvuru sahibi bu süre içinde patent tescil için hazırlanan araştırma raporuna ilişkin görüşlerini sunabilir ve varsa tarifname, istemler veya resimlerde değişiklikler yapabilir. İnceleme talebi geri çekilemez. İnceleme talebinin İnceleme Talep Formu ile yapılması gerekmektedir. İnceleme Talep Formu ile birlikte ilgili ücretlerin ve (tarifname takımında değişiklik yapılmışsa) değişen sayfaların Kuruma gönderilmesi gerekmektedir.

İnceleme Esnasında Bildirimler ve İnceleme Raporu İnceleme aşaması, patent başvurusu yapılan buluşun patentlenebilir olup olmadığına karar verilen adımdır. İnceleme sürecinde buluş (istemler), patentlenebilirlik kriterleri (yenilik, buluş basamağı, sanayiye uygulanabilirlik) bakımından incelenir. Araştırma raporunda belirtilen dokümanlar, varsa inceleme aşamasında tespit edilen dokümanlar, varsa başvuru sahibinin görüşleri ve başvuruda yaptığı değişiklikler dikkate alınarak yapılan inceleme sonucunda patent tescil verilmesine karar verilmesi halinde patent tescil verilme nedenlerini gerekçeleriyle açıklayan bir inceleme raporu düzenlenir.

İnceleme Talebi Süreci

Bu rapor patent tescil verilme kararıyla birlikte başvuru sahibine bildirilir. İnceleme sonucu olumsuz ise; yani istemler kısmen veya tamamen patent tescil verilebilirlik şartlarını sağlamıyorsa veya herhangi bir eksiklik içeriyorsa başvuru sahibine bu konuda bildirim yapılır. Bu bildirimde araştırma raporunda belirtilen dokümanlar, varsa inceleme aşamasında tespit edilen dokümanlar, varsa başvuru sahibinin görüşleri ve başvuruda yaptığı değişiklikler dikkate alınarak patentin tescil verilememe nedenleri gerekçeleriyle açıklanır ve bunların dayanakları belirtilir.

Başvuru sahibinden, her bir bildirim tarihinden itibaren üç ay içinde bu bildirimlere karşı görüşlerini sunması veya başvurunun kapsamını aşmaması şartıyla tarifname, istemler veya resimlerde değişiklikler yapması istenir. Söz konusu bildirimlerin sayısı üçten fazla olamaz. Bildirimlere cevap verilmemesi ya da değişiklik yapılmaması durumunda başvuru geri çekilmiş sayılır.

Bildirimlerden sonra yapılan inceleme sonucunda başvurunun ve buna ilişkin buluşun bu Kanun hükümlerine uygun olmadığının tespit edilmesi halinde patent tescil verilememe nedenlerini gerekçeleriyle açıklayan bir inceleme raporu düzenlenir ve başvuru reddedilir, bu karar başvuru sahibine bildirilir ve Bültende yayımlanır. Düzenlenen inceleme raporuna göre patent tescil verilebilmesi için Kurum tarafından değişiklik yapılmasının gerekli görüldüğü durumlarda bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde değişikliklerin yapılması istenir.

Yapılan değişikliklerin kabul edilmesi halinde patentin tescil verilmesine karar verilir, bu karar başvuru sahibine bildirilir ve Bültende yayımlanır. Yapılan değişikliğin Kurum tarafından kabul edilmemesi halinde veya değişikliklerin yapılmaması halinde başvuru geri çekilmiş sayılır, bu karar başvuru sahibine bildirilir ve Bültende yayımlanır.

Belge Düzenlenme Ücreti

Patent tescil verilmesine ilişkin yayımdan sonra patent sahibi tarafından talep edilmesi ve Tebliğde belirtilen ücretin ödenmesi halinde patent belgesi düzenlenerek patent tescil sahibine gönderilir. Patentin Yayımlanması Olumlu inceleme raporunun başvuru sahibine bildiriminin ardından Bültende “Belge Yayımı” yapılır.

İtiraz İşlemleri

Patent tescil verilmesi kararının Bültende yayımlanmasından itibaren altı ay içinde üçüncü kişiler patente itiraz edebilir.

İtiraz aşağıdakileri içerecek şekilde yazılı olarak yapılır.
İtiraz edenin kimlik ve iletişim bilgileri.
İtiraz eden vekil atamışsa vekaletname ile vekilin kimlik ve iletişim bilgileri.
İtiraz edilen patentin numarası, buluş başlığı ve patent tescil sahibinin adı, soyadı.
İtirazın gerekçeleri ve bu gerekçeleri kanıtlayan bilgi veya belgeler.
İtiraz ücretinin ödendiğine ilişkin bilgi. Kanuna uygun olarak yapılan itirazlar patent sahibine bildirilerek, görüşlerini bildirebilmesi ve gerektiğinde tarifname, istem veya resimlerinde değişiklik yapabilmesi için bildirim tarihinden itibaren üç ay süre verilir. İtiraz, patent tescil sahibinin görüşleri ve varsa patentte değişiklik talepleri de dikkate alınarak, Kurul tarafından incelenir.

Kurul, patentin veya değiştirilmiş halinin Kanuna kısmen uygun olduğu görüşündeyse, patentin bu kısım itibarıyla devamına karar vererek değişiklik yapılması istenen kısımları açık bir şekilde belirtir. Patent tescil sahibi bu kararın bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde, kararda belirtilen görüşleri ve değişiklik yapılması istenen hususları dikkate alarak ve patentin kapsamını aşmamak şartıyla yeniden düzenlenmiş tarifname, istem ve varsa resimleri Kuruma teslim eder.

Söz konusu değişikliğin yapılmaması veya yapılan değişikliğin kabul edilmemesi halinde patentin hükümsüzlüğüne karar verilir. Söz konusu değişikliklerin usulüne uygun olarak yerine getirilmesi halinde ise Kurum patentin değiştirilmiş haliyle devamına karar verir. Kurul, itirazlara ilişkin olarak yaptığı inceleme sonucunda patentin mevcut haliyle devamına karar 24 verirse nihai kararı patent tescil sahibine ve itiraz edene bildirilerek, Karar Bültende yayımlanır.